Meterkast, buitenunit en geluid: past een warmtepomp bij je huis

Voor een warmtepomp heb je meestal geen 3-fase-aansluiting nodig: een hybride kan op elke aansluiting en een volledige kan vaak op 1x35A. De buitenunit mag bij een rijtjeshuis op de perceelsgrens niet meer dan 40 dB maken. Binnen heb je voor een volledige warmtepomp een plek nodig zo groot als een hoge koelkast.^MCIPLOMC

Isolatie en radiatoren bepalen of een warmtepomp je huis warm krijgt. Maar ook een goed geïsoleerd huis kan vastlopen op iets praktisch: geen plek voor de buitenunit, geen ruimte voor het vat, of een aansluiting die te krap is. Milieu Centraal zet die punten op de lijst van dingen die je vooraf nakijkt: ruimte voor een binnen- en een buitenunit, de vergunning, een zwaardere aansluiting en de groepenkast.^MC Hieronder per plek wat je zelf kunt nakijken voordat je offertes vraagt.

De meterkast: 1-fase of 3-fase

Huizen van voor 2011 hebben meestal een 1-fase-aansluiting. Die is er in twee maten: 1x25A en 1x35A. Huizen vanaf 2011 hebben meestal 3x25A.^MC

Welke aansluiting je hebt, zie je aan het symbool op je elektriciteitsmeter of bij je netbeheerder.^MC Veel warmtepompen hebben load balancing: ze schakelen tijdelijk terug zodat de hoofdzekering niet overbelast raakt.^MC Daardoor hoeft een 1-fase-aansluiting vaak niet zwaarder.

Wil je toch verzwaren, dan kan dat niet overal meteen. In delen van Utrecht en Amsterdam is er een aansluitstop, omdat het net daar vol is. Huishoudens kunnen daar voorlopig niet naar 3-fase.^MC Een hybride, of een all-electric-ready warmtepomp die je eerst hybride gebruikt, is dan een route die wel kan.^MC

Naast de aansluiting telt de groepenkast. Een volledige warmtepomp kan een zwaardere aansluiting of nieuwe groepen vragen.^MCMC Je installateur kijkt of er een vrije groep is of dat de kast uitgebreid moet.

De buitenunit: waar hij kan staan

Een lucht-waterwarmtepomp heeft een buitenunit die iets groter is dan een airco. Hij staat in de tuin, tegen de gevel of op het dak.^MC Bij een hybride kan hij ook tegen een muur, op een schuurdak of op een terras.^MC Een monoblock is een groter apparaat dat alles in één kast heeft.^MC

Drie dingen bepalen of een plek goed is:

• Afstand tot de buren. Hoe verder van de perceelsgrens, hoe minder geluid daar aankomt.
• De weg naar binnen. De leidingen lopen van de buitenunit naar de binnenunit. Een korte route is makkelijker.
• Mag het daar? Milieu Centraal zet de vergunning op de lijst van punten die je vooraf nakijkt.^MC Wat in jouw straat mag, verschilt per gemeente. Kijk het na bij je gemeente of in het Omgevingsloket voordat je iets bestelt.

Woon je in een appartement, overleg dan met je VvE. Bij appartementen is geluid extra belangrijk.^MC

Geluid: de regel van 40 dB

De buitenunit maakt geluid door de ventilator en de compressor. Dat gebeurt ook als hij warm water maakt, en 's nachts.^MC Bij een hybride draait de ventilator vooral in de herfst, de winter en het voorjaar.^MC

Voor een buitenunit bij een woning die direct aan een andere woning grenst, geldt een grens. Het geluid mag niet meer dan 40 dB zijn.^IPLO Waar dat gemeten wordt, hangt af van de situatie:

• Staan de woningen op verschillende percelen, zoals bij rijtjeshuizen, dan geldt de grens op de perceelsgrens (Bbl, artikel 4.107 lid 2).^IPLO
• Staan ze op hetzelfde perceel, zoals in een appartementengebouw, dan geldt hij bij een raam of deur van de buren die open kan (Bbl, artikel 4.108 lid 3).^IPLO

Het niveau wordt berekend volgens de Omgevingsregeling. De Rijksoverheid heeft daar een rekentool voor.^IPLO Je installateur rekent het voor jouw plek uit met de gegevens van het toestel.

Hoe vaak geeft het overlast? Uit onderzoek dat Milieu Centraal aanhaalt, blijkt dat 72 procent van de bezitters nooit geluidsoverlast ervaart.^MC Slim plaatsen en een omkasting helpen tegen de rest.^MC

Binnen: de binnenunit en het vat

Een volledige warmtepomp heeft binnen een unit met een voorraadvat voor warm water. Samen zijn ze ongeveer zo groot als een combi-koelkast of een hoge koelkast. Ze kunnen op zolder, in een kast, in een bijkeuken of buiten staan.^MC Hoe groot het vat moet zijn, hangt af van je huishouden:

• 2 personen: 80 liter
• 4 personen: 150 liter
• 6 personen: 220 liter

Een douche-wtw, die warmte uit het douchewater terugwint, maakt het vat kleiner.^MC Een hybride heeft geen vat: daar hangt binnen alleen een kastje van ongeveer 30 bij 30 bij 60 cm naast de cv-ketel.^MC Heb je geen plek voor een vat, dan is een hybride dus de makkelijkste start.

Je lijstje voordat je offertes vraagt

1. Kijk op je meter of bij je netbeheerder welke aansluiting je hebt.
2. Kijk of er in de meterkast nog ruimte is voor een groep.
3. Zoek een plek voor de buitenunit, zo ver mogelijk van de perceelsgrens.
4. Vraag bij je gemeente of het Omgevingsloket of je een vergunning nodig hebt.
5. Meet de plek voor de binnenunit en het vat, of de plek naast de cv-ketel.
6. Vraag de installateur om een berekening van het geluid op de perceelsgrens.

Of je huis verder klaar is, zie je in de check. Alles over de plek binnen en buiten op één pagina staat in de gids ruimte en stroom. De keuze tussen hybride en volledig lees je in welke warmtepomp.

Veelgestelde vragen

Heb ik 3-fase nodig voor een warmtepomp?

Meestal niet. Een hybride kan op elke aansluiting; een volledige kan vaak op 1x35A als het stroomverbruik goed is afgestemd.^MC

Hoe hard mag een buitenunit zijn?

Bij een huis dat aan een ander huis grenst maximaal 40 dB op de perceelsgrens.^IPLO

Hoeveel ruimte heb ik binnen nodig?

Voor een volledige warmtepomp een plek zo groot als een hoge koelkast; voor een hybride een kastje van ongeveer 30 bij 30 bij 60 cm.^MCMC